|
|
 |
 |
|
|
१३ अनुशासनपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
13.94. अध्यायः 094
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरम्प्रति ब्राह्मणप्रशंसनपूर्वकं तदाराधनविधानम्॥ 1 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text
युधिष्ठिर उवाच।
यानीमानि बहिर्वेद्यां दानानि परिचक्षते।
तेभ्यो विशिष्टं किं दानं मतं ते कुरुपुङ्गव॥ 13-94-1(85181)
कौतूहलं हि परमं तत्र मे विद्यते प्रभो।
दातारं दत्तमन्वेति यद्दानं तत्प्रचक्ष्व मे॥ 13-94-2(85182)
भीष्म उवाच। 13-94-3x(7082)
अभयं सर्वभूतेभ्यो व्यसने चाप्यनुग्रहः।
यच्चाभिलषितं दद्यात्तृषितायाभियाचते॥ 13-94-3(85183)
भरणे पुत्रदाराणां तद्दानं श्रेष्ठमुच्यते।
दत्तं दातारमन्वेति तद्दानं भरतर्षभ॥ 13-94-4(85184)
हिरण्यदानं गोदानं पृथिवीदानमेव च।
एतानि वै पवित्राणि तारयन्त्यपि दुष्कृतात्॥ 13-94-5(85185)
एतानि पुरुषव्याघ्र साधुभ्यो देहि नित्यदा।
दानानि हि नरं पापान्मोक्षयन्ति न संशयः॥ 13-94-6(85186)
यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे।
तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता॥ 13-94-7(85187)
प्रियाणि लभते नित्यं प्रियदः प्रियकृत्तथा।
प्रियो भवति भूतानामिह चैव परत्र च॥ 13-94-8(85188)
याचमानमभीमानादनासक्तमकिञ्चनम्।
यो नार्चति यथाशक्ति स नृशंसो युधिष्ठिर॥ 13-94-9(85189)
अमित्रमपि चेद्दीनं शरणैषिणमागतम्।
व्यसने योऽनुगृह्णाति स वै पुरुषसत्तमः॥ 13-94-10(85190)
कृशाय कृतविद्याय वृत्तिक्षीणाय सीदते।
अपहन्यात्क्षुधां यस्तु न तेन पुरुषः समः॥ 13-94-11(85191)
क्रियानियमितान्साधुन्पुत्रदारैश्च कर्शितान्।
अयाचमानान्कौन्तेय सर्वोपायैर्निमन्त्रयेत्॥ 13-94-12(85192)
आशिषं ये न देवेषु न च मर्त्येषु कुर्वते।
अर्हन्तो नित्यसत्वस्था यथालब्धोपजीविनः॥ 13-94-13(85193)
आशीविषसमेभ्यश्च तेभ्यो रक्षस्व भारत।
तान्युक्तैरुपजिज्ञास्य भोगैर्निर्वप रक्ष च॥ 13-94-14(85194)
कृतैरावसथैर्नित्यं सप्रेष्यैः सपरिच्छदैः।
निमन्त्रयेथाः कौरव्य सर्वभूतसुखावहैः॥ 13-94-15(85195)
यदि ते प्रतिगृह्णीयुः श्रद्धापूतं युधिष्ठिर।
कार्यमित्येव मन्वाना धार्मिकाः पुण्यकर्मिणः॥ 13-94-16(85196)
विद्यास्नाता व्रतस्नाता धर्ममाश्रित्य जीविनः।
गूढस्वाध्यायतपसो ब्राह्म्णाः संशितव्रताः॥ 13-94-17(85197)
तेषु शुद्धेषु दान्तेषु स्वदारनिरतेषु च।
यत्करिष्यसि कल्याणं तत्ते लोके युधाम्पते॥ 13-94-18(85198)
यथाऽग्निहोत्रं सुहुतं सायम्प्रातर्द्विजातिना।
तथा भवति दत्तं वै विद्वद्भ्यो यत्कृतात्मना॥ 13-94-19(85199)
एष ते विततो यज्ञः श्रद्धापूतः सदक्षिणः।
विशिष्टः सर्वयज्ञेभ्यो ददतस्तात वर्तताम्॥ 13-94-20(85200)
निवापो दानसदृशः सदृशेषु युधिष्ठिर।
निवेदयन्पूजयन्वै तेष्वानृण्यं निगच्छति॥ 13-94-21(85201)
य एवं नैव कुप्यन्ते न लुभ्यन्ति तृणेष्वपि।
त एव नः पूज्यतमा ये चापि प्रियवादिनः॥ 13-94-22(85202)
ये नो न बहुमन्यन्ते न प्रवर्तन्ति याचने।
पुत्रवत्परिपाल्यास्ते नमस्तेभ्यस्तथाऽभयम्॥ 13-94-23(85203)
ऋत्विक्पुरोहिताचार्या मृदुधर्मपरा हि ये।
क्षात्रेणापि हि संसृष्टं तेजः शाम्यति तेष्वपि॥ 13-94-24(85204)
ईश्वरो बलवानस्मि राजाऽस्मीति युधिष्ठिर।
ब्राह्मणान्मास्म पर्यासीर्वासोभिरशनेन च॥ 13-94-25(85205)
यच्छोभार्थं बलार्तं वा वित्तमस्ति तवानघ।
तेन ते ब्राह्मणाः पूज्याः स्वधर्ममनुतिष्ठता॥ 13-94-26(85206)
नमस्कार्यास्तथा विप्रा वर्तमाना यथातथम्।
यथासुखं यथोत्साहं ललन्तु त्वयि पुत्रवत्॥ 13-94-27(85207)
को ह्यक्षयप्रसादानां सुहृदामल्पतोषिणाम्।
वृत्तिमर्हत्युपक्षेप्तुं त्वदन्यः कुरुसत्तम॥ 13-94-28(85208)
यथाऽपत्याश्रयो धर्मः स्त्रीणां लोके सनातनः।
सदैव सा गतिर्नान्या तथाऽस्माकं द्विजातयः॥ 13-94-29(85209)
यदि नो ब्राह्मणास्तात संत्यजेयुरपूजिताः।
पश्यन्तो दारुणं कर्म सततं क्षत्रिये स्थितम्॥ 13-94-30(85210)
अवेदानामकीर्तीनामलोकानामयज्विनाम्।
कोनु स्याज्जीवितेनार्थस्तद्धिनो ब्राह्मणाश्रयम्॥ 13-94-31(85211)
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा धर्मं सनातनम्।
राजन्यो ब्राह्मणान्राजन्पुरा परिचचार ह।
वैश्यो राजन्यमित्येव शूद्रो वैश्यमिति श्रुतिः॥ 13-94-32(85212)
दूराच्छूद्रेणोपचर्यो ब्राह्मणोऽग्निरिव ज्वलन्।
संस्पर्शपरिचर्यसल्तु वैश्येन क्षत्रियेण च॥ 13-94-33(85213)
मृदुभावान्सत्यशीलान्सत्यधर्मानुपालकान्।
आशीविषानिव क्रुद्धांस्तानुपाचरत द्विजान्॥ 13-94-34(85214)
अपरेषां परेषां च परेभ्यश्चापि ये परे।
क्षत्रियाणां प्रतपतां तेजसा च बलेन च।
ब्राह्मणेष्वेव शाम्यन्ति तेजांसि च तपांसि च॥ 13-94-35(85215)
न मे पिता प्रियतरो न त्वं तात तथा प्रियः।
न मे पितुः पिता राजन्न चात्मा न च जीवितम्॥ 13-94-36(85216)
त्वत्तश्च मे प्रियतरः पृथिव्यां नास्ति कश्चन।
त्वत्तोऽपि मे प्रियतरा ब्राह्मणा भरतर्षभ॥ 13-94-37(85217)
ब्रवीमि सत्यमेतच्च यथाऽहं पाण्डुनन्दन।
तेन सत्येन गच्छेयं लोकान्यत्र स शान्तनुः॥ 13-94-38(85218)
पश्येयं च सतां लोकाञ्छुचीन्ब्रह्मपुरस्कृतान्।
तत्र मे तात गन्तव्यमह्नाय च चिराय च॥ 13-94-39(85219)
सोहमेतादृशान्लोकान्दृष्ट्वा भरतसत्तम।
यन्मे कृतं ब्राह्मणेषु न तप्ये तेन पार्थिव॥ ॥ 13-94-40(85220)
इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि चतुर्नवतितमोऽध्यायः॥ 94 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes
7-94-9 अभीमानादतिसमर्थोऽयमित्यभिमानं स्वमनस्येव कृत्वा याचमानम्। याचमानावमानाच्च आशावन्तमकिञ्चनमिति थ.ध.पाठः॥ 7-94-11 कृशायेत्यादिचतुर्थी षष्ठ्यर्थ। कृशाय ह्रीमते तातेति ट.थ.ध.पाठः॥ 7-94-12 क्रियानियमितान् स्वधर्मयन्त्रितान्। ह्रिया तु नियतानिति थ.ध.पाठ॥ 7-94-16 धर्मार्थमेव धर्मं कुर्वन्ति नतु फलान्तरार्थमिति भावः॥ 7-94-20 ददतः दातुस्तव वर्ततां सर्वदास्तु॥ 7-94-21 निवापः पितृतर्पणम्। दानसदृशः इत्यत्र दानं महादानम्॥ 7-94-26 ते त्वया॥ 7-94-27 ललन्तु रमन्ताम्॥ 7-94-28 उपक्षेप्तं समर्पितुम्॥ 7-94-31 अवेदानामिति। तर्हि ब्राह्मणैरस्मत्त्यागे तत एव अवेदादीनामस्माकं जीवितेन कोर्थः। तत् जीवितं॥ 7-94-35 क्षत्रियाणां प्रभावं च तेजांसि च तपांसि च। ब्राह्मणेष्वेव मन्यन्ते श्रीरयुर्बलमेव चेति ट.थ.ध.पाठः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|